Thông tin chung về ung thư gan
Ung thư gan là một bệnh trong đó các tế bào ác tính (ung thư) hình thành trong các mô của gan.
Gan là một trong những cơ quan lớn nhất trong cơ thể. Gan có hai thùy và nằm ở phía trên bên phải của bụng, bên trong lồng ngực. Ba trong số nhiều chức năng quan trọng của gan là:
- Lọc các chất độc hại khỏi máu để chúng có thể được đào thải ra khỏi cơ thể qua phân và nước tiểu.
- Để tạo ra mật giúp tiêu hóa chất béo từ thức ăn.
- Để dự trữ glycogen (đường), chất mà cơ thể sử dụng để tạo năng lượng.
Việc phát hiện và điều trị ung thư gan sớm có thể ngăn ngừa tử vong do ung thư gan.
Nhiễm một số loại virus viêm gan có thể gây ra bệnh viêm gan và dẫn đến ung thư gan.
Viêm gan thường do virus viêm gan gây ra. Viêm gan là một bệnh gây viêm (sưng) gan. Tổn thương gan do viêm gan kéo dài có thể làm tăng nguy cơ ung thư gan.
Viêm gan B (HBV) và viêm gan C (HCV) là hai loại virus viêm gan. Nhiễm trùng mãn tính do HBV hoặc HCV có thể làm tăng nguy cơ ung thư gan.
1. Viêm gan B
Viêm gan B (HBV) lây truyền qua tiếp xúc với máu, tinh dịch hoặc các dịch cơ thể khác của người nhiễm virus HBV. Bệnh có thể lây từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở, qua quan hệ tình dục hoặc do dùng chung kim tiêm. HBV có thể gây xơ gan, dẫn đến ung thư gan.
2. Viêm gan C
Viêm gan C (HCV) lây truyền qua tiếp xúc với máu của người nhiễm virus HCV. Nhiễm trùng có thể lây lan qua việc dùng chung kim tiêm để tiêm chích ma túy hoặc, ít phổ biến hơn, qua quan hệ tình dục. Trước đây, nó cũng lây lan qua truyền máu hoặc ghép tạng. Ngày nay, các ngân hàng máu đều xét nghiệm HCV đối với tất cả máu hiến tặng, điều này làm giảm đáng kể nguy cơ nhiễm virus qua truyền máu. Nó có thể gây sẹo gan (xơ gan) và có thể dẫn đến ung thư gan.
Phòng ngừa ung thư gan
Tránh các yếu tố nguy cơ và tăng cường các yếu tố bảo vệ có thể giúp ngăn ngừa ung thư.
Tránh các yếu tố nguy cơ gây ung thư có thể giúp ngăn ngừa một số loại ung thư. Các yếu tố nguy cơ bao gồm hút thuốc, thừa cân và thiếu vận động. Tăng cường các yếu tố bảo vệ như bỏ hút thuốc và tập thể dục cũng có thể giúp ngăn ngừa một số loại ung thư. Hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe khác về cách bạn có thể giảm nguy cơ mắc ung thư.
Nhiễm trùng viêm gan B và C mãn tính là những yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến ung thư gan.
Mắc bệnh viêm gan B mạn tính (HBV) hoặc viêm gan C mạn tính (HCV) làm tăng nguy cơ phát triển ung thư gan. Nguy cơ này thậm chí còn cao hơn đối với những người mắc cả HBV và HCV, và đối với những người có các yếu tố nguy cơ khác ngoài virus viêm gan. Nam giới mắc bệnh viêm gan B hoặc HCV mạn tính có nguy cơ mắc ung thư gan cao hơn nữ giới mắc cùng bệnh mạn tính này.
Nhiễm HBV mạn tính là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư gan ở châu Á và châu Phi. Nhiễm HCV mạn tính là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư gan ở Bắc Mỹ, châu Âu và Nhật Bản.
Dưới đây là các yếu tố nguy cơ khác có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư gan:
1. Xơ gan
Nguy cơ mắc ung thư gan tăng cao ở những người bị xơ gan, một bệnh trong đó mô gan khỏe mạnh được thay thế bằng mô sẹo. Mô sẹo làm tắc nghẽn dòng máu chảy qua gan và khiến gan không hoạt động bình thường. Nghiện rượu mãn tính và nhiễm trùng viêm gan mãn tính là những nguyên nhân phổ biến gây xơ gan. Những người bị xơ gan do HCV có nguy cơ mắc ung thư gan cao hơn những người bị xơ gan do HBV hoặc do lạm dụng rượu.
2. Lạm dụng rượu bia quá mức
Lạm dụng rượu bia quá mức có thể gây xơ gan, một yếu tố nguy cơ dẫn đến ung thư gan. Ung thư gan cũng có thể xảy ra ở những người nghiện rượu nặng nhưng không bị xơ gan. Những người nghiện rượu nặng bị xơ gan có nguy cơ mắc ung thư gan cao gấp mười lần so với những người nghiện rượu nặng không bị xơ gan.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người nhiễm HBV hoặc HCV và nghiện rượu nặng cũng có nguy cơ mắc ung thư gan cao hơn.
3. Aflatoxin B1
Ăn các thực phẩm chứa aflatoxin B1 (một loại độc tố từ nấm có thể phát triển trên thực phẩm như ngô và các loại hạt, được bảo quản ở những nơi nóng ẩm) có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư gan. Loại độc tố này phổ biến nhất ở vùng cận Sahara châu Phi, Đông Nam Á và Trung Quốc.
4. Viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH)
Viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH) là một tình trạng có thể gây sẹo gan (xơ gan) và có thể dẫn đến ung thư gan. Đây là dạng nặng nhất của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), trong đó có lượng mỡ bất thường trong gan. Ở một số người, điều này có thể gây viêm (sưng) và tổn thương các tế bào gan.
Xơ gan do NASH làm tăng nguy cơ mắc ung thư gan. Ung thư gan cũng đã được phát hiện ở những người mắc NASH nhưng không bị xơ gan.
5. Hút thuốc lá
Hút thuốc lá có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư gan cao hơn. Nguy cơ này tăng lên theo số lượng thuốc lá hút mỗi ngày và số năm người đó hút thuốc.
6. Các điều kiện khác
Một số bệnh lý hiếm gặp và bệnh di truyền có thể làm tăng nguy cơ ung thư gan. Các bệnh lý này bao gồm:
- Bệnh nhiễm sắc tố sắt di truyền (HH) không được điều trị.
- Thiếu hụt alpha-1 antitrypsin (AAT).
- Bệnh rối loạn dự trữ glycogen.
- Porphyria cutanea tarda (PCT).
- Bệnh Wilson.
Các yếu tố bảo vệ sau đây có thể làm giảm nguy cơ ung thư gan:
1. Vắc-xin viêm gan B
Việc phòng ngừa nhiễm HBV (bằng cách tiêm phòng HBV khi mới sinh) đã được chứng minh là làm giảm nguy cơ ung thư gan ở trẻ em. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ liệu việc tiêm phòng có làm giảm nguy cơ ung thư gan ở người lớn hay không.
2. Điều trị nhiễm trùng viêm gan B mạn tính
Các lựa chọn điều trị cho người nhiễm HBV mãn tính bao gồm interferon và liệu pháp tương tự nucleos(t)ide (NA). Những phương pháp điều trị này có thể làm giảm nguy cơ phát triển ung thư gan.
3. Giảm tiếp xúc với aflatoxin B1
Việc thay thế các loại thực phẩm chứa nhiều aflatoxin B1 bằng các loại thực phẩm chứa hàm lượng chất độc này thấp hơn nhiều có thể làm giảm nguy cơ ung thư gan.
Nguồn:http://www.chinancpcn.org.cn/cancerMedicineClassic/guideDetail?sId=CDR433423&type=1
Thời gian đăng bài: 21/08/2023